نشست تخصصي «صنعت ترجمه در هند» برگزار شد
fiogf49gjkf0d
فرزانه اعظم‌لطفي: هندوستان با زبان انگليسي فرهنگ خود را صادر مي‌کند/ فارسي، زبان رسمي عرفان در هند است
fiogf49gjkf0d
پنجشنبه 2 بهمن 1393 - 11:24:27 AM
ايبنا
خبرگزاري کتاب ايران (ايبنا)ـ نشست تخصصي «صنعت ترجمه در هند» عصر امروز سه‌شنبه 30 دي (1393) با حضور و سخنراني فرزانه اعظم لطفي، عضو هيات علمي دانشکده زبان‌هاي خارجي دانشگاه تهران، محمدرضا اربابي، کارشناس ارشد مطالعات ترجمه و مدير موسسه سپهر ترجمان انديشه و با مديريت اعظم غريبي در سراي اهل قلم خانه کتاب برگزار شد.

اهميت ترجمه در هندوستان
فرزانه اعظم لطفي در اين نشست گفت: زبان فارسي بيش از 800 سال در هند قدمت دارد و زبان دربار و در برخي مناطق هم زبان روحاني و عرفاني بوده است. در مقابل، زبان انگليسي قدمت چنداني در شبه قاره ندارد، اما در دهه‌هاي اخير هندوستان با زبان انگليسي فرهنگ خود را به جهان صادر مي‌کند. در مقايسه با هند، ما که زبان‌مان -يعني زبان فارسي- يکي از مهم‌ترين ارکان فرهنگ هندي است، در زمينه صادرات فرهنگمان چه کرده‌ايم؟

وي افزود: اگر امروزه شاهد هستيم که عرفان‌هاي نوظهور و کاذب که ريشه هندي دارند، در ميان جوان‌هاي ايراني گسترش يافته، محصول همين صدور فرهنگ هندي‌هاست. اين در صورتي است که در طول ساليان دراز، بسياري از عقايد شبه‌ بت‌پرستي در هند با زبان فارسي و آثاري چون «ديوان حافظ» و «بوستان و گلستان» سعدي دچار رکود شده بود.

اعظم لطفي در ادامه به آموزش زبان‌هاي خارجي در نظام آموزش همگاني در کشور هندوستان اشاره کرد و گفت: کودکان در هندوستان از سه سالگي وارد مدرسه شده و در 14 سالگي در حالي که چهار زبان بين‌المللي را آموخته‌اند، ديپلم خود را اخذ مي‌کنند.

بوستاني که متعلق به سعدي نيست
اين مدرس زبان و ادبيات اردو در دانشگاه تهران در ادامه سخنان خود درباره انواع ترجمه در کشور هندوستان در طول تاريخ گفت: در هندوستان مقوله ترجمه به دو نوع تقسيم مي‌شود: ترجمه پايبند و ترجمه آزاد. در ترجمه آزاد شيوه به اين صورت بود که مترجم ابتدا تمام کتاب را مطالعه مي‌کرد و پس از آن کتاب را به کناري مي‌گذاشت و استنباط خود را از محتوا مي‌نوشت.

وي همچنين اضافه کرد: کتاب‌هاي «بوستان» و «گلستان» سعدي و کتاب «روضةالشهدا» ملاحسين واعظ کاشفي در هند به اين صورت ترجمه شده‌اند. بر اين اساس بسياري از کتاب‌هايي که اکنون به عنوان آثار سعدي در کتابخانه‌هاي هند وجود دارند، شبيه به کلام سعدي نيستند. در ترجمه پايبند، مترجم به متن وفادار است و مفهومي عمل مي‌کند.

پيچيدگي صنعت ترجمه در هندوستان
فرزانه اعظم لطفي در بخش ديگري از سخنان خود با اشاره به گستردگي زبان‌هاي مختلف در شبه قاره هند گفت: موضوع بررسي صنعت ترجمه در هند قابليت آن را دارد که در يک کتاب مفصل کار شود. هند کشور 72 ملت است و در آن بيش از 700 زبان مختلف وجود دارد. دولت اين کشور 22 زبان را به عنوان زبان‌هاي رسمي ملي پذيرفته است. همين ويژگي‌ها صنعت ترجمه را در هند پيچيده کرده است.

وي افزود: صنعت ترجمه در هند جهت‌هاي مختلفي دارد. صنعت ترجمه در شمال، جنوب، شرق و  در غرب. هرکدام از اين مناطق زبان‌ بومي متفاوت و در نتيجه زيرساخت‌هاي فرهنگي متفاوتي نسبت به ديگر مناطق شبه قاره دارند و همين مسئله باعث شده تا نوع نگاه آنها به مقوله ترجمه متفاوت‌تر از ديگران باشد.

جايگاه زبان فارسي در صنعت ترجمه هند
نويسنده کتاب «فرهنگ تلميحات اشارات اساطيري، داستاني، تاريخي، مذهبي در زبان و ادبيات اردو» همچنين درباره جايگاه زبان فارسي در تاريخ صنعت ترجمه در شبه قاره هند گفت: همان‌طور که بيان کردم، زبان فارسي در شبه قاره قدمتي 800 ساله دارد. زبان فارسي زبان دربار بود و پادشاهان از آن بهره‌هاي بسيار بردند. امروزه زبان فارسي زبان رسمي عرفان در هند است.

اعظم‌لطفي در ادامه به کتاب «اوپانيشادها» اشاره کرد و گفت: کتاب «اوپانيشادها» از کهن‌ترين متون مذهبي آيين هندوست. اين کتاب سال‌ها پيشتر از ترجمه‌هاي انگليسي و فرانسوي آن، به فارسي ترجمه و باعث راه‌اندازي جنبش مطالعات تطبيقي ميان عرفان اسلامي و عرفان هندويي شد. بعدها اين کتاب به همراه متون ديگر ابتدا به‌وسيله مارکوپولو، جهانگرد سرشناس ايتاليايي و در ادامه توسط برخي مبلغان و مسيونرهاي مسيحي اروپايي که براي تبليغ به هند رفته بودند، به اروپا راه پيدا کرد و باعث شروع جنبش مطالعات تطبيقي عرفان مسيحي و عرفان هندي شد.

وي اظهار کرد: محمد دارالشکوه، يکي از پادشاهان سلسله گورکاني در هند است که به زبان فارسي شعر مي‌سرود و هنرمند قهاري هم بود. او شخصيتي سکولار داشت. اين چهره سرشناس همچنين با زبان سانسکريت قديم نيز آشنايي کامل داشت و «اوپانيشادها»‌را از سانسکريت به فارسي ترجمه کرد و عنوان آن را «سرالاسرار» گذاشت.

اين مدرس زبان و ادبيات اردو در ادامه به دوران پادشاهي اورنگ زيب در هند نيز اشاره کرد و گفت: محمد دارالشکوه توسط برادرش اورنگ زيب در جنگ قدرت به قتل رسيد. اورنگ زيب بر عکس برادرش، به شعر و شاعري علاقه‌اي نداشت و متحجر بود. وي حتي در دوراني موسيقي را نيز در هند حرام و ممنوع اعلام کرد. با تمام اين اوصاف عجيب است که شاعران ايراني که به هند مهاجرت کرده بودند از جمله «صائب تبريزي»‌ در دربار اورنگ زيب جايگاه ويژه‌اي داشتند. در نهايت نيز همين شاعران باعث شدند تا اورنگ زيب از نظرياتش درباره موسيقي عقب‌نشيني کند.

صنعت ترجمه در ايران
محمد اربابي، مديرعامل موسسه سپهر ترجمان انديشه نيز ديگر سخنران اين نشست بود. وي در بخشي از سخنراني خود به ديدگاه‌هاي مختلف درباره مقوله ترجمه در ايران اشاره کرد و گفت: تربيت مترجم و همچنين طراحي مباني نظري ترجمه وظيفه دانشگاه‌هاست. يکي از کارکردهاي صنعتي شدن ترجمه در ايران، اقتصادي شدن آن است. اين در صورتي است که امروزه ما در همه جا مي‌شنويم که ترجمه پول وجود ندارد.

اربابي همچنين درباره صنعت ترجمه در هند گفت: در هندوستان دانشگاه‌هاي مختلفي هستند که در مقاطع مختلف کارشناسي، کارشناسي ارشد و دکتري، در رشته مطالعات ترجمه دانشجو مي‌پذيرند. اين دانشگاه‌ها همه مورد تاييد وزارت علوم ايران هستند.

وي افزود: يکي از اين دانشگاه‌ها، دانشگاه ملي گاندي است که در سال 2009 به بهره‌برداري رسيد و گام‌هاي موثري در گسترش ترجمه بين زبان‌هاي هندي داشت. برگزاري نشست‌هاي تخصصي درباره ترجمه و همچنين انتشار يک نشريه بين‌المللي با عنوان «مطالعات ترجمه» از ديگر فعاليت‌هاي اين دانشگاه است.

اربابي در ادامه اظهار کرد: به‌طورکل، کشور هند موسسات بين‌المللي بسياري در عرصه ترجمه دارد. همچنين در اين کشور خانه ترجمه و انجمن مترجمان نيز فعال است. خانه ترجمه هند زيربناي دولتي دارد و با دستور مستقيم نخست وزير اين کشور تشکيل شده است.
http://www.TranslationIndustry.ir/?code=4991
بستن   چاپ