fiogf49gjkf0d
گزارش نشست صنعت ترجمه راهبردي؛ ابزار موازنه قدرت فرهنگي جمهوري اسلامي ايران
fiogf49gjkf0d
دوشنبه 28 ارديبهشت 1394 - 5:00:10 PM
پايگاه اطلاع رساني صنعت ترجمه

نشست تخصصي "صنعت ترجمه راهبردي؛ابزار موازنه قدرت فرهنگي" ، جمعه هجدهم ارديبهشت با همکاري انجمن صنفي مترجمان تهران، نشر منتشران انديشه و مجمع ناشران انقلاب اسلامي در بيست و هشتمين نمايشگاه کتاب تهران و در غرفه مجمع ناشران انقلاب اسلامي برگزار شد.

در اين نشست؛ محمدرضا اربابي، دکتر سهيل اسعد، حجت الاسلام والمسلمين اکبري و حجت الاسلام والمسلمين براتي به سخنراني پرداختند. اين گردهمايي با هدف بررسي وضعيت کنوني صنعت ترجمه در کشور و ارائه مدلي مطلوب براي آينده برگزار شد.

در آغاز جلسه، اربابي به اهميت صدور انديشه نظام جمهوري اسلامي ايران به واسطه ترجمه اشاره کرد. همچنين اظهار داشت که در صنعت ترجمه با سه عامل آموزش، نهاد و مخاطب (بازار) سروکار داريم و علاوه بر ترجمه صادراتي، بر اهميت ترجمه از زبان‌هاي ديگر به فارسي نيز تأکيد نمود.

در ادامه دکتر سهيل اسعد به سخنراني پرداخت. به اعتقاد سهيل اسعد، انتقال «محتوا» با انتقال «ظاهر» اشتباه گرفته شده است. وي افزود از جمله مشکلات صنعت ترجمه اين است که عموماً مخاطب ترجمه‌هاي‌مان را عوام قرار داده و در بخش تخصصي کمتر فعاليت مي‌کنيم. هم چنين جريان ترجمه را به سه بخش کتاب (محتوا)، مترجم و مخاطب تقسيم کرد. وي خاطر نشان کرد بر اساس تجاربي که داشته‌ايم به منظورايجاد ترجمه‌اي مطلوب، بهتر است که مترجم، بومي زبان مقصد باشد. هم چنين در ترجمه صادراتي، يعني ترجمه از فارسي به ساير زبان‌ها، بايد بر اساس ذائقه مخاطب، حذف و اضافاتي صورت پذيرد.

هم‌چنين حجت الاسلام والمسلمين اکبري، مسئول سابق مرکز سامان دهي ترجمه و نشر معارف اسلامي و علوم انساني و فعال عرصه ترجمه، اظهار داشت که در مقوله ترجمه با چهار مرحله اصلي مواجه هستيم: 1- انتخاب اثرحياتي‌ترين مرحله است و نيازمند مطالعات ميداني و ذائقه شناسي و ايجاد ذائقه در مخاطب است، مثلاً در کشور پرتغال متون مقدس بيشترين طرفدار را به خود اختصاص مي‌دهند. هم‌چنين در انتخاب اثر، آرمان‌هاي هر ملت بسار حائز اهميت‌اند. 2- ترجمه اثر؛ مترجم بايد عالم به زبان و فرهنگ زبان مقصد، عالم به زبان و فرهنگ مقصد باشد. 3- ويرايش اثر و 4-نشر وتوزيع اثر است که مرحله اي مهم به شمار مي آيد. زيرا اغلب اوقات ترجمه هايي ارزشمند توليد مي‌کنيم که متاسفانه به دست مخاطب نمي‌رسند، چرا که در مرحله نشر و توزيع ضعيف عمل کرده‌ايم. ما توليدات داريم اما در مرحله نشر ضعيف هستيم. اينکه چگونه يک اثر را به خوانش نزديک کنيم فرآيندي بسيار مهم است که مجموعه‌هاي شبکه‌هاي اجتماعي در اين امر نقشي اساسي به عهده دارند. مجموعه‌ي عناصري که بايد ساخته و پرداخته شوند تا مخاطب را به ميدان جاذبه‌ي مغناطيس مفاهيم هدايت کنند. کاري که اصطلاحاً "قاعده سازي" نام دارد و در مرحله نشر و توزيع قرار مي‌گيرد.

در ادامه صحبت‌هاي حجت الاسلام والمسلمين اکبري؛  اربابي به حلقه‌هاي واسط صنعت ترجمه راهبردي اشاره کرد. از نظر وي ترجمه به خودي خود نمي‌تواند کامل باشد و چگونگي رساندن اثر به مخاطب بسيار مهم است. مثلا ممکن است برخي مخاطب‌ها اهل کتاب خواندن نباشند و بصري باشند، يعني تماشاي فيلم را بر خواندن کتاب ترجيح دهند. از اين رو چنين مخاطباني نيز نياز به برنامه‌ريزي دارند و در اينجا صنعت ترجمه به عنوان حلقه‌اي واسط حرف‌هاي زيادي براي گفتن دارد.

در ادامه، حجت الاسلام و المسلمين براتي به عنوان دست اندرکار انجمن‌هاي مردم نهاد بين المللي گفت: «يکي از حلقه هاي واسطي که به آن پرداخته نشده اين است که بخش خصوصي آن گونه که بايد و شايد، در صنعت ترجمه صادراتي ورود نيافته و خلاء آن بسيار محسوس است. کمتر ناشري پيدا مي‌شود که در بخش خصوصي و ترجمه آثار داخل کشور سرمايه‌گذاري کند. متاسفانه کتاب‌هاي ادبيات فارسي‌اي که به منظور تدريس و يا به عنوان مرجع دانشجويان زبان فارسي در کشورهاي ديگر مورد استفاده قرار مي‌گيرند، مربوطه به ادبيات قبل از انقلاب اسلامي هستند و اين مشکلي مهم تلقي مي‌شود. با وجود اينکه به گفته صاحب نظران ادبيات ما پس از انقلاب جهشي چشم گير داشته، متاسفانه در ارائه و ترجمه ادبيات پس از انقلاب اسلامي ناموفق بوده ايم.اين موضوع از طرفي به دستگاه‌هاي مسئول انتقال آثار، از طرفي ديگر مترجمان و نويسندگان داخل کشور و فعالان عرصه ترجمه مربوط مي‌شود. بايد فعالان فرهنگي و اجتماعي در انتقال و نشر اين آثار و ايجاد ارتباطات فعال باشند. لازم است سامانه‌اي بين المللي براي صنعت نشر و ترجمه ايجاد گردد تا حلقه هاي واسط کامل‌تر شوند. ذائقه شناسي و ذائقه سازي و در نهايت مخاطب شناسي از جمله وظايف فعالان فرهنگي و اجتماعي است.

http://www.TranslationIndustry.ir/?code=5721
بستن   چاپ